Ελλάδα γιατί χωλαίνεις;
Έτσι είναι τα πράγματα, φταίει η μοίρα δηλαδή ή μήπως φταίνε οι άνθρωποί σου;
Το 2011, μέσα στην δίνη της κρίσης, εγκρίθηκε το χωροταξικό για την δραστηριότητα της υδατοκαλλιέργειας. Μύδια, στρείδια και ψάρια δηλαδή. Μεγάλος οικονομικός κλάδος για τα δεδομένα της χώρας, αν αναλογιστεί κανείς ότι κατέχει μία από τις τρεις πρώτες θέσεις σε αξία προϊόντων του πρωτογενή τομέα στις εξαγωγές. Στις άλλες δύο φιγουράρουν το λάδι και τα ροδάκινα. Γιατί καταρτίζονται χωροταξικά σχέδια για κάποιες παραγωγικές δραστηριότητες; Οι βασικοί λόγοι είναι, μεταξύ πολλών βέβαια, δύο. Ο πρώτος για να υπάρχουν κανόνες στο πού και πώς ασκείται η δραστηριότητα, ενώ ο δεύτερος σχετίζεται με την όσο το δυνατόν μικρότερη περιβαλλοντική επίδραση.
Αφού ασκήθηκαν τα ένδικα μέσα από συλλόγους, δήμους και πολίτες εναντίον της κανονιστικής διάταξης, το 2014 εκδόθηκε η τελευταία από τις τέσσερις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Σε όλες τις αποφάσεις το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το χωροταξικό της υδατοκαλλιέργειας είναι συμβατό με τις συνταγματικές επιταγές, ότι τηρούνται οι ασφαλιστικές δικλείδες για την προστασία του περιβάλλοντος, ότι έχουν ληφθεί οι αναγκαίες πρόνοιες για τη δημόσια συζήτηση – ενημέρωση φορέων και πολιτών.
Το κράτος και οι κυβερνήσεις στη συνέχεια άφησαν ένα κενό, η γνωστή εθνική αδράνεια, δύο και πλέον ετών μέχρι να εκδοθούν οι εκτελεστικές του νόμου αποφάσεις. Από το 2016 μέχρι και σήμερα τα πράγματα προχωρούν με τον αραμπά, ελληνικότατα δηλαδή. Τρανό το πλέον πρόσφατο παράδειγμα: το 2022 δημοσιεύθηκε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την κατάρτιση μελετών αναθεώρησης – προσαρμογής του χωροταξικού σχεδιασμού και τέσσερα ολόκληρα χρόνια μετά έχουμε απολαύσει μια υπέροχη σιγή… ιχθύος.
Προβλέπεται στο χωροταξικό να ιδρυθούν εικοσιτέσσερις οργανωμένες περιοχές, εντός των οποίων επιτρέπεται να λειτουργούν οι παλιές και να αναπτύσσονται νέες μονάδες. Εκτός αυτών των σημείων δεν δίνονται άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας. Το χωροταξικό, με απλά λόγια, αποτελεί περιοριστικό πλαίσιο για τη δραστηριότητα, αυστηρό στις προδιαγραφές επέκτασής της και άκαμπτο διοικητικά όσον αφορά στον αριθμό των μονάδων σε κάθε περιοχή, που σημαίνει ότι δεν υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως βλέπουμε σε άλλες περιπτώσεις, όπου οι εξαιρέσεις καταστρατηγούν τον κανόνα. Από τον παραπάνω αριθμό, μόλις οχτώ προχώρησαν μέσα σε διάστημα έντεκα ετών. Οι διοικητικές ενέργειες για τις υπόλοιπες αραχνιάζουν στα ράφια των υπουργείων.
Από το 2011 μέχρι σήμερα είχαμε έξι κυβερνήσεις. Σκορ; Περαιωνόταν μία και κάτι ΠΟΑΥ από την κάθε κυβέρνηση. Και για να υπάρχει μέτρο σύγκρισης, η υπηρεσιακή επεξεργασία ενός ΠΔ για τον ορισμό μιας ΠΟΑΥ κρατάει έναν, άντε βαριά – βαριά, δύο μήνες. Πριν τελειώσει το 2015, επομένως, μπορούσαν να έχουν εκδοθεί και τα 24 προεδρικά διατάγματα.
Το Σεπτέμβρη του περασμένου χρόνου, από το βήμα της ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι με εντολή του μέσα στο έτος θα έχουν εκδοθεί τα υπόλοιπα 16 ΠΔ, αλλά δυστυχώς δεν εκδόθηκε πέρυσι, αλλά ούτε και μέχρι τώρα, κανένα. Τι να πει κανείς όταν σε μια χώρα με πρωθυπουργικό μοντέλο διοίκησης οι εντολές του δεν υλοποιούνται από τους υπουργούς του;
Πολλοί και πολλά χάνονται από αυτά τα βασανιστικά αργά βήματα. Για λόγους οικονομίας της συζήτησης αφήνουμε τους άλλους και μένουμε στο τι χάνεται για τις περιοχές που ιστορικά, από το 1985 μέχρι και το 2010, από τότε έχουν να ιδρυθούν νέες μονάδες θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας, εγκαταστάθηκαν μονάδες παραγωγής στα όριά τους. Τι χάνουν οι δήμοι, πόσες απώλειες έχουν σε θέσεις εργασίας, τι είδους κίνδυνοι ελλοχεύουν για το περιβάλλον.
Τι θετικό αναμένεται να προκύψει από την έκδοση του ΠΔ και -εν συνεχεία- θέση σε λειτουργία της ΠΟΑΥ Αργολίδας – Αρκαδίας;
Σύμφωνα με το ιδρυτικό κανονιστικό πλαίσιο, οι θετικές δράσεις για το περιβάλλον είναι πολλές και ουσιώδεις για την περιοχή και αρκεί μια μικρή έρευνα για να φέρει στην επιφάνεια τις πολυεπίπεδες αρμοδιότητες της ΠΟΑΥ σε σχέση με:
Συνεχείς μετρήσεις από το Πανεπιστήμιο Πατρών και το ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ. (Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών) στο υδάτινο στοιχείο, σε πάρα πολλά σημεία κοντά στις εγκατεστημένες μονάδες αλλά και ευρύτερα στον Αργολικό Κόλπο, με τα αποτελέσματά τους να διανέμονται σε υπηρεσίες της Περιφέρειας Πελοποννήσου, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, σε όλους τους δήμους της περιοχής και σε όποιον έχει έννομο συμφέρον, π.χ. ένας σύλλογος αλιέων. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις, σε περιπτώσεις υπερβάσεων των νομοθετημένων ορίων, μπορεί να φτάσουν μέχρι και στο κλείσιμο της μονάδας ιχθυοκαλλιέργειας.
Καθαρισμός του βυθού από υπολείμματα της πολυετούς δραστηριότητας στο ίδιο σημείο, π.χ. βυθισμένα μεταλλικά αντικείμενα, κομμάτια κλουβιών, πλαστικά, τμήματα σκαφών τροφοδοσίας, περισσεύματα τροφών.
Αποκομιδή σκουπιδιών από τις γύρω ακτές.
Συμπράξεις με ελεύθερους επαγγελματίες δύτες για τη λειτουργία σημείων κατάδυσης, για την προσέλκυση της διόλου ευκαταφρόνητης πληθυσμιακά ομάδας των τουριστών του είδους του υποθαλάσσιου τουρισμού.
Συνεργασίες με επαγγελματίες αλιείς για την ανάπτυξη του αλιευτικού τουρισμού.
Τη βελτίωση της αισθητικής εικόνας των ορατών σημείων των εγκαταστάσεων στη θάλασσα.
Τη δημιουργία περισσότερων από σαράντα νέων θέσεων εργασίας σε βάθος πενταετίας.
Τη συνεργασία με ΟΤΑ της περιοχής για δράσεις εταιρικής ευθύνης, κυρίως στους τομείς του αθλητισμού και του πολιτισμού.
Λειτουργία συσκευαστηρίου έτοιμων προϊόντων.
Ενδεχόμενη λειτουργία μονάδας τροφών.
Επενδύσεις στην ανανέωση του εξοπλισμού άνω των πενήντα εκατομμυρίων ευρώ.
