Η φράση-παγίδα που δείχνει χαμηλή αυτοπεποίθηση και τη λέμε όλοι

Όταν το «θα το κάνω αύριο» λέει περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε

Πόσες φορές έχεις πει ή ακούσει τη φράση «θα το κάνω αύριο»; Φαίνεται αθώα, ακόμη και καθημερινή. Κι όμως, σύμφωνα με τη ψυχολόγο Christine Calonne, πρόκειται για μία φράση-ένδειξη ανασφάλειας και έλλειψης εμπιστοσύνης στον εαυτό.

Όπως επισημαίνει, πίσω από την πρόθεση της αναβολής μπορεί να κρύβεται ένας πολύ πιο σύνθετος ψυχολογικός μηχανισμός, που αφορά τον φόβο της αποτυχίας, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση, ακόμα και παιδικά βιώματα που έχουν αφήσει βαθιά αποτυπώματα.

Αναβλητικότητα: όχι τεμπελιά, αλλά εσωτερικός φόβος

Η αναβλητικότητα δεν είναι απαραίτητα ένδειξη τεμπελιάς, όπως λανθασμένα πιστεύουν πολλοί. Αντίθετα, είναι συχνά σύμπτωμα μιας εσωτερικής σύγκρουσης: θέλουμε να δράσουμε, αλλά κάτι μέσα μας μάς κρατά πίσω. Αυτό το «κάτι» μπορεί να είναι η πεποίθηση ότι δεν είμαστε αρκετά ικανοί, ότι «δεν αξίζουμε» ή ότι η αποτυχία είναι αναπόφευκτη.

Φράσεις όπως «θα το κάνω αργότερα», «δεν είμαι έτοιμη ακόμα», ή «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή» είναι μορφές αυτοπροστασίας. Μας απομακρύνουν από την πράξη, για να μας προστατεύσουν – υποτίθεται – από το ρίσκο της αποτυχίας.

Οι ρίζες της ανασφάλειας: παιδικά βιώματα και υπερβολική κριτική

Η προέλευση της χαμηλής αυτοπεποίθησης συχνά εντοπίζεται στα παιδικά και εφηβικά χρόνια. Όταν το παιδί μεγαλώνει σε περιβάλλον με συνεχή κριτική, συγκρίσεις ή έλλειψη ενθάρρυνσης, είναι πιθανό να εσωτερικεύσει την πεποίθηση ότι δεν είναι αρκετά καλό.

Αυτές οι εμπειρίες μπορούν να μετουσιωθούν, αργότερα, σε φόβο για δράση. Ο άνθρωπος αποφεύγει την έκθεση, όχι επειδή δεν θέλει να πετύχει, αλλά επειδή πιστεύει βαθιά μέσα του ότι δεν θα τα καταφέρει.

Πώς μπορούμε να «ξεκλειδώσουμε» την αυτοπεποίθηση

Η αλλαγή ξεκινά με την παρατήρηση. Η Christine Calonne προτείνει να προσέχουμε τις λέξεις και τις φράσεις που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Αν πιάνουμε τον εαυτό μας να αναβάλλει συστηματικά, να ρωτήσουμε: «Τι με φοβίζει πραγματικά;»

Η αντιμετώπιση της αναβλητικότητας δεν απαιτεί μεγάλες, ηρωικές πράξεις. Αντίθετα, ξεκινά με μικρούς, ρεαλιστικούς στόχους, που σταδιακά μας βοηθούν να ανακτήσουμε την αίσθηση της ικανότητας και της αυτοαξίας.

Παράλληλα, είναι σημαντικό να εκφράζουμε ανοιχτά τα συναισθήματά μας, χωρίς φόβο ή ενοχές. Να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να είναι ευάλωτος, αλλά και αποφασιστικός. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει ουσιαστική υποστήριξη, ειδικά αν στοχεύει στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και την επαναδιατύπωση περιοριστικών πεποιθήσεων.

Η αθόρυβη επανάσταση ξεκινά από μια απλή απόφαση

Το πιο σημαντικό; Να σταματήσουμε να πιστεύουμε τη φωνή μέσα μας που ψιθυρίζει ότι δεν μπορούμε. Γιατί μπορούμε. Και όσο πιο συχνά ξεπερνάμε τον φόβο της αποτυχίας με πράξη, τόσο πιο κοντά ερχόμαστε σε μια ζωή με αυτοπεποίθηση, προσωπική ελευθερία και ψυχική ισορροπία.