Ραγδαίες εξελίξεις στην υπόθεση του ιστορικού ξενοδοχείου του Ναυπλίου
Το παλιό Ξενία Ναυπλίου, ένα από τα πιο εμβληματικά κτήρια του ελληνικού μοντερνισμού, παραμένει χωρίς καμία νομική προστασία, μετά την απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, να μην το χαρακτηρίσει ως νεότερο μνημείο, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο της κατεδάφισής του.
Κατά την τελευταία συνεδρίασή του, το Συμβούλιο έκρινε ότι το κτήριο «δεν διαθέτει ιδιαιτέρως αξιόλογα αρχιτεκτονικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά» και ως εκ τούτου δεν πληροί τις προϋποθέσεις του νόμου για τον χαρακτηρισμό του.
Η απόφαση αυτή ήρθε σε αντίθεση ακόμη και με τη θετική εισήγηση της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Νοτίου Ιονίου, ενισχύοντας τους φόβους για το μέλλον του ιστορικού συγκροτήματος.
Στο ίδιο κενό φαίνεται να έχει καταλήξει και η επιστημονική παρέμβαση του Τμήματος Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών, το οποίο ήδη από το 2021 είχε ζητήσει τον χαρακτηρισμό δέκα ξενοδοχείων Ξενία ως νεότερων μνημείων, ανάμεσά τους και αυτό του Ναυπλίου, επισημαίνοντας την πολύ μεγάλη αρχιτεκτονική τους αξία και την ανάγκη προστασίας τους από καθαίρεση ή αλλοιώσεις.
Το Ξενία Ναυπλίου, έργο του 1958 του αρχιτέκτονα Ιωάννη Τριανταφυλλίδη, δεσπόζει σε προνομιακή θέση στην Ακροναυπλία, με πανοραμική θέα προς την παραλία της Αρβανιτιάς και την παλιά πόλη του Ναυπλίου. Λειτούργησε από το 1961, στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής τουριστικής αξιοποίησης επιλεγμένων σημείων της χώρας.
Σήμερα όμως, το κτήριο εμφανίζει εικόνα πλήρους εγκατάλειψης, σε μια περιοχή αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, χαρακτηρισμένη ταυτόχρονα και ως Natura, γεγονός που καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο προβληματική.
Το ιστορικό της υπόθεσης αποδεικνύεται ιδιαίτερα βεβαρημένο. Το Ξενία Ναυπλίου, μαζί με το Ναυπλία Παλάς (πρώην Ξενία Παλάς) και τον Αμφιτρύωνα, ανήκει στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ). Το 2000, τα ακίνητα μισθώθηκαν για 30 χρόνια στην εταιρεία «Αργολικός Ήλιος Α.Ε.», με ρητή υποχρέωση την ανακαίνιση και επαναλειτουργία του Ξενία. Παρά την έγκριση σχετικής μελέτης το 2005 από το Υπουργείο Πολιτισμού, ουσιαστικές εργασίες δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ.
Δύο χρόνια αργότερα κατατέθηκε για πρώτη φορά αίτημα χαρακτηρισμού του κτηρίου ως νεότερου μνημείου, το οποίο απορρίφθηκε σε κοινή συνεδρίαση ΚΑΣ και ΚΣΝΜ, χωρίς ωστόσο να εκδοθεί τελική υπουργική απόφαση λόγω αλλαγής πολιτικής ηγεσίας. Παράλληλα, το 2009, η ΕΤΑΔ χορήγησε πενταετή παράταση στη μισθώτρια εταιρεία, με στόχο τη λειτουργία του ξενοδοχείου από το 2016 – κάτι που επίσης δεν συνέβη ποτέ.
Παρεμβάσεις του Δήμου Ναυπλιέων, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και ακόμη και της Εισαγγελίας δεν κατάφεραν να αναστρέψουν την εικόνα. Έτσι, μέσα σε διάστημα 25 ετών, το άλλοτε εμβληματικό ξενοδοχείο έχει μετατραπεί σε σκουπιδότοπο, με εκτεταμένες φθορές, σοβαρά στατικά προβλήματα και εμφανείς ετοιμορροπίες, αποτελώντας πλέον ανοιχτή πληγή για το Ναύπλιο.
Η πρόσφατη απόφαση να μείνει εκτός θεσμικής προστασίας εντείνει τα ερωτήματα και τις ανησυχίες για το αν το ιστορικό Ξενία θα οδηγηθεί τελικά σε οριστική απώλεια, παρά τη σπουδαία αρχιτεκτονική και ιστορική του σημασία.
Το Ξενία τη δεκαετία του ΄70. (Photo credit: Σπύρος Κουτρουφίνης)
