Γύρω από έναν χάλκινο τροχό, του 6ου π.Χ. αιώνα με τέσσερις ακτίνες, διαμέτρου 10,16 εκατ., διαβάζουμε την επιγραφή:

Τοι(*) Fανάκω εμί. Εύδ[…]ς ανέθεκε.

Στον άνακτα, εγώ ο Εύδ[…]ς αφιέρωσα.

(*) τοι = τω

Το ζεύγος των τροχών ευρέθη κοντά στο Άργος.

Η λέξις Fάναξ (> άνακος) είναι προγενεστέρα του γνωστού ομηρικού αξιώματος «άναξ» (βλ. φύλαξ > φύλακος). Ο τροχός ήταν μια προσφορά, αφιερωμένη σε ένδειξη ευγνωμοσύνης, προφανώς για την νίκη μιας αρματοδρομίας.

Η λέξις Fάναξ προφέρεται Βάναξ, Γάναξ, Ζάναξ, Φάναξ, από τις οποίες προκύπτουν πολλά ονόματα και ιδιότητες του θεού και άλλων θεοτήτων – ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΠΡΟΣΕΧΩΣ…

Ο Fάναξ δεν μπορεί να είναι άλλη θεότητα, εκτός από τον ίδιο τον άνακτα Δία. Ιδίως εάν ο τροχός ήταν ανάθημα νίκης η οποία πιθανότατα κερδήθηκε στα Νέμεα, περιοχή με σημαντικό ιερό του Διός και λατρεία του.

Το όνομα του αφιερωτή μπορεί να είναι Εύδαμος ή Ευδάμας.

Η μορφή της αφιέρωσης είναι ασυνήθιστη. ( ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης: Γ. Λεκάκη “Τάματα και αναθήματα”.)

Μετά το εμί πρέπει να υποθέσουμε την λέξη δώρον, ή κάποια τέτοια λέξη.

Περισσότερα δεν μπορώ να σας πω, διότι η επιγραφή αγοράστηκε το 1880 από το Βρετανικό Μουσείο (!!!) και ως γνωστόν η αρχαιοκαπηλία σβήνει την ταυτότητα ενός ευρήματος…

Βιβλιογραφία

– «The collection of ancient Greek inscriptions in the British Museum», τ. 2, αρ. 138, εκδ. C. T. Newton, British Museum / Dept. of Greek and Roman Antiquities.

– «Catalogue of the Bronzes in the British Museum» – Τμ. Greek, Roman & Etruscan, αρ. 253.

Αρθρογράφος – Επεξεργασία φωτογραφίας: Γιώργος Λεκάκης

Πηγή